AANDACHT – DENKEN

Hier staat downloadable materiaal dat je kunt gebruiken om oefeningen mee te doen. 

De bedoeling van de oefeningen is uiteraard om de deelnemers aan het denken te zetten. De volgende oefeningen staan momenteel online:

Oefening 1. Mee – Appen
Eén van de meest irritante aspecten van het gebruik van onze smartphones/apps is mee-appen. Dit is het concept dat je onvrijwillig ‘slachtoffer’ wordt van andermans ge-app. Het is een belangrijk concept, want kijk maar naar de geschiedenis van het roken, daar heeft meeroken uiteindelijk ook een enorm belangrijke rol gespeeld in onze veranderende houding ten opzichte van roken. Tijdens deze oefening bedenk je welke vormen van mee-appen er zijn. Je gaat na wanneer je zelf het slachtoffer was van mee-appen. En hoe je je daar bij voelde? Bedenk ook wat je er aan kunt doen. Je maakt een lijst die je deelt met je mede-studenten.

Opbrengst
Studenten leren over de effecten van app-gedrag ten opzichte van hun omgeving. Je hoeft helemaal niet te stoppen met appen, maar het is fijn als je geen ‘ass’ bent met je smartphone. Maar wat is dat dan precies? Wat ervaren anderen en wat kun jij eraan doen?

Oefening 2: Het-Toppunt-van-Spel
Weet je wat het toppunt van geduld is? Een olifant doodgooien met een watje. Weet je wat het toppunt van netheid is? Uit je neus eten met mes en vork? Weet je wat het toppunt van verslaving aan je smartphone is? Geen idee? Daar proberen we achter te komen in de oefening. Kun jij verzinnen wat het toppunt van verslaving aan je smartphone is? Ben jij creatief genoeg om iets absurds te verzinnen?

Opbrengst
Deelnemers leren, tenzij ze heel creatief zijn, dat het best moeilijk is om iets te verzinnen dat zo absurd is dat we het nu niet doen. En wat zegt dat over ons gedrag?O

Oefening 3: Vragenlijst voor de Verslavingszorg
Wanneer ben je eigenlijk verslaafd aan je smartphone/apps? De grote verslavingsinstituten in Nederland hebben op hun sites meestal vragenlijsten of tests om te bepalen of je verslaafd bent aan drank of roken of gokken. Maar er zijn geen vragenlijsten die bepalen of je verslaafd bent aan je smartphone. Sommigen hebben wel tests om te bepalen of je verslaafd bent aan internet, maar die tests zijn vaak niet meer van deze tijd. Lees ook deze column. Tijdens deze oefening verdiepen de deelnemers zich in de verslavingszorg. Ze gaan op zoek naar online vragenlijsten en tests. Daarna ontwerpen ze zelf een test om te bepalen of ze verslaafd zijn aan hun smartphone/apps. Ze moeten dus kijken naar welke vragen ze willen stellen, maar ook op welke manier ze de antwoorden willen scoren. Je kunt er voor kiezen om de tests op papier te doen, of online, tools genoeg. De tests van de studenten worden ingevuld, bekeken en becommentarieerd door andere studenten. Op basis van feedback ontwerpen ze samen de ‘perfecte’ test.

Opbrengst:
Studenten reflecteren door het ontwikkelen van de test op hun eigen gedrag. Ze denken na over wat nu eigenlijk wel en niet verslavend is, ook door te kijken naar andere tests met andere ‘genotsmiddelen’. Ze denken ook na over de manier waarop verslavingsinstellingen naar dit probleem kijken.

Oefening 4. TheirTube
YouTube heeft vele trucs om je aandacht te kapen. Kun je deze trucs herkennen, vinden en kun je een oplossing bedenken? Ga online. Ga op zoek naar de manieren waarop YouTube je aandacht kaapt. Maak er een beschrijving van. Voor degene die de training geeft, lees bijvoorbeeld dit (link naar column). Maak een korte, indringende pitch waarin je dit uitlegt en illustreert met voorbeelden. Ga daarna in op mogelijke oplossingen. Geef de voor,- en nadelen aan en kies een oplossing. Discussieer er daarna over.

Opbrengst
Enerzijds leer je op welke manier je aandacht gekaapt wordt, anderzijds leer je na te denken over mogelijke oplossingen.

Oefening 5. Verbeter een App
Tristan Harris (link naar eigen website) is de oprichter van Time Well Spent (link naar TimeWellSpent). Hij is een ontwerp-ethicus die vindt dat we onze apps beter moeten ontwerpen. Hij vindt dat we apps moeten hebben die onze waarden centraal stellen en niet de waarden van het technologiebedrijf. Snapchat heeft bijvoorbeeld de snapstreak (link naar Vulcan Post). Is dat prima of emotionele chantage?

In deze oefening verbeter je een bestaande App. Wat vind jij belangrijk? Welke waarden staan bij jou centraal? Probeer uit te vinden wat je echt belangrijk vindt en bedenk of de app daaraan voldoet? Wat vind je goed aan de app, wat vind je minder goed aan de app? Wat zou je verbeteren aan de app zodat jouw waarden centraal staan?  Maak een Mock-Up (een digitale of getekende weergave van de nieuwe app).

Opbrengst
Studenten leren hun apps kennen. Ze doorzien welke trucs hun apps uithalen en leren hoe ze daar beter mee om kunnen gaan. Ze denken na over de manier waarop ze hun apps gebruiken en (misschien) wat ze zelf beter in kunnen stellen aan hun apps om hun waarden centraal te stellen.

Achtergrond: Dit fantastische stuk (link naar artikel) van Tristan Harris.

Oefening 6. Een app – wet
Er is sinds 1990 een Tabakswet. Deze wet regelt van alles met betrekking tot het roken. We vinden namelijk dat we roken goed moeten reguleren en dat geldt eigenlijk voor alle producten die we in Nederland loslaten op de consumentenmarkt, behalve dan apps. Bekijk de Tabakswet en denk na over een App-wet. Wat zou daar in moeten staan? Welke artikelen? Wat is het doel van zo’n wet en wat zou je er wel en niet in willen regelen? Ontwerp zelf een App-Wet met minimaal 6 artikelen. Schrijf per artikel op wat de app-wet verbiedt of juist verplicht.

Opbrengst
Studenten leren nadenken over de manier waarop we nu omgaan met onze apps. Door na te denken over wetten en regels, moet je ook nadenken over de nut en noodzaak daarvan en reflecteer je uiteindelijk op je eigen gebruik van apps.

Oefening 7. Gedragsregels
Er zijn vele publicaties te vinden over gedragsregels rondom het gebruik van apps en smartphones. De regel met het meeste gezond verstand is: ‘do not be an ass’. Maar wat vinden de studenten? Welke regels werken wel en welke werken niet. Welke discussie kun je hierover voeren? Doe onderzoek naar mogelijke gedragsregels voor het gebruik van de smartphone. Welke regels vind je goede regels en welke zeker niet. En waarom niet? Denk aan regels rondom onderwijs, werk, vergaderingen, kroeg, concert, uit eten, thuis, slaapkamer, etc… Kies de drie belangrijkste regels en presenteer die met een argumentatie.

Opbrengst
Studenten leren nadenken over regels. De ervaring is ook dat ze zichzelf (en elkaar) verbazen omdat ze vaak kiezen voor hele strenge regels, terwijl je dat niet zo snel zou verwachten van een doelgroep die zo intensief vergroeid is met hun telefoon.

En ook nog:

Het social media ganzenbordspel is ontworpen voor de doelgroep 10-14 jaar en speel je met de hele klas op het digibord.

Laatste update: 14-01-19

                                                                                                    (Foto’s: Ritzo Ten Cate – Caught in the App)